Ik was een hele tijd terug begonnen met het haltegebouwtje maar dat bleek bij nader inzien niet handig. Een gebouw voor op de baan is kwetsbaar en het werkt makkelijker van achter naar voor. Bovendien was ik niet tevreden over de gevolgde bouwmethode (zie de foto's hier). Ik besloot de bouwmethode om te draaien; eerst de gevel van styreen snijden en daarna aan de achterzijde foambord lijmen.
De gebouwen op trambaantje zijn van eigen ontwerp. De meeste bouwkits in de handel zijn slecht op schaal en te klein of passen niet bij trambaantje. De wensen en eisen die ik aan de gebouwen op Trambaantje stel zijn zo specifiek dat zelfbouw noodzakelijk is.
Ik teken de gebouwen uit in A9CAD, een eenvoudig tekenprogramma dat gratis is te downloaden en een soort uitgeklede versie van autocad is. Perfect voor mijn gebruik. De tekeningen worden geprint op A4, met houtlijn op styreen 0,5mm geplakt en uitgesneden.
Na het uitsnijden van de ramen gebruik ik dunne profielen van Evergreen voor de kozijnen. Ik lijm ze aan de achterkant van de gevel zodat er een kleine sponning ten opzichte van de gevel ontstaat.
Vervolgens lijm ik er 3mm foamboard tegenaan dat voor de nodige stevigheid en stabliteit zorgt.
Proefplaatsing op de baan. Afmetingen kloppen voor mijn gevoel, nu nog verder afwerken: deuren maken, terras maken, lichtreclame aan de gevel, verlichting binnen, schilderen, verweren....
De gevel van het hotel (zie baanplan) in aanbouw. Hier zijn de 'kozijnen' er al achter gelijmd en heeft de bovenste verdieping een betimmering van hoten delen gekregen. De kozijnen van de bovenste verdieping ontbreken nog.
Het cafe is in elkaar gelijmd. Een deel van de gevels ontbreekt omdat het gebouw schuin tegen de achterwand van de baan komt te staan, het is dus een zogenaamd halfmodel. Aan de voorzijde komt nog een terras dat door een natuurstenen muurtje wordt omsloten.
De eerste drie gebouwen in ruwbouw gereed. Van links naar rechts: gasthaus, bakkerij en hotel-restaurant. Uiteraard moet er nog het nodige aan gebeuren maar het geeft een beeld.
Het Gasthaus is in elkaar gezet en in een licht gele zandkleur gespoten. Het terras is gemaakt van 2 soorten steentjesplaat (styreen) van Faller. Dit is vervolgens met verdunde groene en zwarte verf geschilderd en daarna met wat verweringspoedertjers behandeld.
De bakkerij, de middelste van de 3 gebouwen, krijgt op de verdieping een ingericht interieur met verlichting. Het wordt een woonkamer die dus ook in het donker zichtbaar moet zijn. De wanden van het huisje worden beplakt met zwart papier zodat de binnenverlichting niet door de muren schijnt. Over het zwarte papier komt weer een laag 0,5mm styreen.
Het interieur van de winkel maak ik, ondanks de grote etalage, niet. Na proefplaatsing op de baan en bestudering van de zichtlijnen blijkt de volledige voorgevel niet zichtbaar te zijn, verspilde moeite dus om daar wat van te maken.
Het gasthaus is voorzien van een dak en rond het terras is een pergola gebouwd. Het dak is weer van Faller styreen-plaat dat een wash heeft gekregen van verdunde zwarte verf en daarna is verouderd met poeders.
De pergola is gemaakt van styreen profielen van Evergreen.
De bakkerij. Het model is op dezelfde manier gebouwd als het Gasthaus. Het gebouwtje is inmiddels voorzien van een laag primer (grondverf) en ga ik daarna in een licht grijze kleur spuiten met de airbrush. De kozijnen bljven wit en worden daarom afgeplakt met Tamiya-tape. De woonkamer, rechtsvoor op de verdieping, wordt ook afgeplakt zodat die wit blijft.
En het resultaat na spuiten en wegpeuteren van de afpaktape.
Detailopname van de zijgevel waarbij de witte kozijnen goed zichtbaar zijn. De deuren krijgen nog een kleurtje.
Het gasthaus wordt van binnenverlichting voorzien. Omdat ik, conform de realiteit, niet achter alle ramen licht wil hebben maak ik hiervoor een soort van doosje dat aan de binnenzijde van het gebouw wordt geplaatst. Hierdoor straalt het licht niet alleen uit naar die delen van de gevel waar ik licht achter wil zien. Bovendien is er dan ook geen lichtlekkage naar boven, onder of achter het gebouwtje. Door het foambaord steek ik een grote (5mm) LED die zorgt voor een mooie egale, betrouwbare en duurzame verlichting. De juiste lichtsterkte is een kwestie van pielen met de juiste waarde van de weerstand.
Over de pergola moet uiteraard een klimplant groeien en ook die maak ik zelf. Een stukje luidsprekersnoer wordt gestript en uit elkaar gepeuzeld, dit worden de takken van de klimplant. Vervolgens heb ik dit met de kwast in een mat bruine kleur geschilderd.Voor een beter en makkelijker resultaat had ik het beter met de airbrush kunnen doen. Als modelbouwer leer je elke dag.
Vervolgens zet ik een bonte verzameling glazen met strooimateriaal op mijn werktafel, spuit de takken van de klimplant in met lijm uit een spuitbus en ga vervolgens lekker aan de slag om dit alles te bestrooien met het spul uit de potjes. Bij voorkeur gebruik ik verschillende tinten groen door erlkaar zodat het er niet al te steriel uit komt te zien.
En het resultaat na droging. Voor de zekerheid gaat hier ook nog een laagje lijm overheen.
Het eindresultaat: Het gasthaus op zijn plek op Trambaantje. De takken van de klimplant zijn door de pergola gevlochten en daarna nog aangevuld met extra stukjes groen. Op de foto toont het nog wat wittig door de natte lijm (verdunde houtlijm).
Verder is het Gasthaus nog voorzien van buitenverlichting in de vorm van 2 lantaarns en een lichtbak met de tekst "Gasthaus zur Post". De lantaarn op de zijgevel hangt voor mijn gevoel wat te hoog, misschien dat ik dat nog aanpas.
De gevels van het hotel zijn inmiddels samengevoegd tot een gebouw. Het bovenste deel van de gevels krijgt een uiterlijk van houten planken, het onderste deel moet stucwerk voorstellen. De planken krijgen een groen uiterlijk en dat breng ik aan door te airbrushen. Hiervoor is het gehele gebouw, inclusief kozijen, al voorzien van een laag witte primer. Op de foto zijn het onderste deel van de gevel en de kozijnen afgeplakt zodat die wit blijven. De planken krijgen een rustiek groen uiterlijk.
En het resultaat na een airbrush-beurt. De verfkleur is een eigen mengsel. Meestal neem ik hiervoor een standaardkleur die ik met wat toevoegingen naar eigen smaak bijmeng.
De airbrushverf van Revell vind ik perttig werken, jammer genoeg is die niet op waterbasis. De waterbasis verf van Revell (AquaColor) vind ik niet perttig verwerkbaar in de airbrush. De potjes enamel van Revell of Humbrol gebruik ik in sterk verdunde uitvoering ook wel eens. Overigens ben ik nog geen ervaren airbrusher. Met de bouw van Trambaantje ben ik pas voor het eerst daarvan gebruik gaan maken.
Het resultaat na het verwijderen van de afplaktape. Het resultaat is bevredigend. De verf ziet er fraai strak en mooi mat uit.
De balkon zijn overigens gemaakt van een plaatje styreen dat ondersteund wordt met I-profielen van styreen die een staalconstructie moeten voorstellen.
De volgende stap is het rood verven van de kozijnen. Omdat ik dat ook met de airbrush wil doen moet hiervoor opnieuw het hele gebouw worden afgeplakt waarbij alleen de kozijnen vrij blijven. Complicerende factor is dat ook de dagkanten (het stukje gevel dat naar binnen loopt) bij de kozijen moet worden afgeplakt. Het was al met al véél werk.
En dit is dan het eindresultaat. Het afplakken was door de lastige vormen en vele hoekjes niet overal 100% goed gegaan. Op enkele plaatsen is daardoor een rode waas op de witte gevel ontstaan of is de overgang tussen de rode kozijnen en het omliggende witte werk vaag geworden. Uiteindelijk heb ik met een kwastje behoorlijk wat plekken moeten bijwerken. Met het vervuilen van de gevel hoop ik dit zo goed als onzichtbaar te kunnen verhullen.
Het resultaat is uiteindelijk voldoende en ik heb weer een hoop geleerd over afplakken en airbrushen.
De bakkerij voorzie ik van een klein stuje interieur. Op de hoek van de eerste verdieping komt een woonkamer met inrichting en bewoners. De meubels komen uit een interieursetje van Faller, de staande schemerlamp naast de bank is een eigen productie. Deze is opgebouwd uit een mini-gloeimampje, een messing pijpje en een plastic huls om het lampje. De gloeilamp is geschikt voor 16V maar brandt op op circa 4V dus de levensduur is dan zeer lang
De bakkerij krijgt nog 2 eigen fabrikaat lampen namelijk een gevellamp buiten en een wandlamp binnen. Dat armaturen maak ik van een stukje fosforbronsplaat dat ik nog had liggen, waarin een LED-je komt. Door een metalen kap te maken is deze gegarandeerd 100% lichtdicht.
Waarom eigen fabrikaat lampen? Ten eerste omdat het leuk fröbelwerk is en ten tweede omdat ik nergens een model kon vinden dat ik passend bij de situatie vond.
Het gevelarmatuur in bedrijf. Hij hangt aan de zijgevel boven een expeditiedeur die op een kiertje staat. In het echt oogt de lamp wat minder fel.
En het interieur met verlichting. Links de wandlamp, rechts de schemerlamp. ook hier geldt dat de lampen op de foto wat feller tonen.
En de bakkerij met dak erop en de zelfgemaakte schoorsteen. De schoorsteen is gemaakt van baksteenplaat (styreen) en wat losse stukjes styreen voor de kap en pijpen. Inmiddels zijn ook dakgoten en hemelwaterafvoeren aangebracht. Op de gevel zijn ook wat vervuilingsstrepen aangebracht, met name onder de hoeken van de kozijnen waar altijd wel wat vuil regenwater van de waterslagen af loopt.
De woonkamer met interieur bevindt zich op de eerste verdieping, achter de drie meest rechtse ramen. En zo bij dag licht is er he-le-maal niets van te zien.
De schoorsteen voorzien van loodloketten. Deze zijn gemaakt van grijs geschilderd schilderstape en vervolgens met lijm op de dakpannen en bakstenen vastgezet. De lijm op de schilderstape zelf heeft nogal de eigenschap om uit te drogen en dan zou het na verloop van tijd los gaan komen.
Het hotel is inmiddels voorzien van een dak.
Een overzicht van Trambaantje in de huidige staat na circa 4 jaar bouwen. De drie gebouwen rechts zijn bijna af. De remise ben ik zojuist mee begonnen en dus blijven er nog 2 (of 3) gebouwen over waar ik aan moet beginnen. Bij het perron komt nog een eenvoudige abri, geïnspireerd op het houten gebouwtje dat bij Ittersbach Rathaus te vinden is.
In de hoek achter de remise komen nog een huizenrijtje en de hoek van een huizenblok die een dorpsstraat moeten suggereren.
Ik begin ook met de laatste gebouwen. Hier het linker huis van het 'rijtje' in de dorpsstraat. Het stelt een appartementengebouw voor met rechts een entreedeur en daarbovern een trappenhuis. Vrij recht toe recht aan.
Het rechter gebouw wordt een wat moderner kantoorpand met op de begane grond een Apotheek die ik van een interieur en de nodige lichtbakken ga voorzien.
Het kantoorgebouw krijgt een 13-in-een-dozijn betonnen doos jaren '70 uitstraling, waar de gemiddelde accountant of makelaar zich graag in zou vestigen.
De apotheek wordt ook gebouwd volgens de al eerder beschreven methodiek van Evergreen styreenprofielen achter een gevel van 0,5mm styreen te lijmen. Hier de achterzijde van de gevel.
Het hotel moet nog voorzien worden van balkonhekken. Die zou ik uiteraard kant-en-klaar in de winkel kunnen kopen maar het leek me leuker om te proberen of ik die zelf kon maken in een passend ontwerp bij het gebouw. Een eerste poging deed ik met styreen maar dat bleek te slap te zijn en daarom besloot ik de stap te wagen naar messing en solderen. Om de hekken strak te krijgen maakte ik een soldeermal met behulp van een stuk printplaat. Bedoeling was om op die manier idenitieke hekken te maken met alle spijlen op dezelfde afstand. Helaas, dit bood nog teveel speling en het resultaat was bedroevend
3e Poging. Het ontwerp van het hekwerk is uitgetekend in een CAD-programma en daarna op schaal geprint. Hierop lijm ik met houtlijm de regels van het hekwerk en daarna soldeer ik de spijlen erop. Dit werkt al beter maar geeft nog niet een heel erg strak resultaat.
De 4e, definitieve, poging. Ik lijm nu eerst de spijlen van alle vier de hekken op papier en soldeer daarna de regels erop.
En zo voer ik het werk uit. De spijlen van 0,5 mm koper worden met houtlijm op papier gelijmd. Daarna kwast ik het op de te solderen plekken met vloeimiddel in. Hierop leg ik een flintertje soldeer en vervolgens houd ik mijn soldeerbout er vlak naast. De koperendraad is nu vertind. De regel van 0,7 mm messing vertin is in zijn geheel. Daarna leg ik deze over de koperdraden heen en hou de soldeerbout erop. Het soldeer wordt nu weer warm en smelt de regel en spijlen aan elkaar vast.
En het eindresultaat van een hoop soldeerwerk. Inmiddels heb ik een potje soldeerverf op de kop getikt en dat scheelt een aantal stappen in het proces. De soldeerverf kan rechtsreeks op het te solderen materiaal worden aangebracht en dan kan gelijk de bout erop.
Na al het soldeerwerk worden de hekjes losgeknipt en verder aan elkaar gesoldeer.
Het begint erop te lijken! Hierna heb ik de hekken goed gewassen om de laatste resten vloeimiddel eraf te krijgen en voorzichtig opgeschuurd en gevijld om overtlooige stukjes soldeer eraf te krijgen.
Daarna zijn er 2 lagen witte primer op gegaan en toen waren ze klaar.
De hebben op hun plek gemonteerd. Het resultaat bevalt me wel. Ze zijn niet superstrak en zeker voor verbetering vatbaar maar het is pas mijn eerste soldeerwerkje.
Het hotel is nu vrijwel gereed maar er ontbreken nog wat detail. Om het grote dakvlak een beetje te breken maak ik er dakramen in, die ik uit wat styreen plaat en profielen maak.
Het huizenrijtje met de apotheek neem ik opnieuw onder handen. De kozijen had ik eerst uit styreenprofielen gemaakt maar voor een grote glazen pui wordt dat te slap. Op de foto is goed te zien dat de rechter beneden hoek al een beetje opwipt. Na de balkonhekken van het hotel had ik de smaak van het messingsolderen te pakken en dus ging ik aan de slag met meer messing en de nieuw aangeschafte soldeerverf. Het resultaat is een strak en stevig kozijn dat zorgt voor een stevig constructie.
De huizenrij op zijn toekomstige plek. Het hoekhuis wordt een saai-13-in-één-dozijn ding waar Duitsland vol mee staat. Scheelt ook weer bouwtijd.
De huizenrij heeft een kleurtje gekregen. De linker gevel is in een zachtgele kleur gespoten met behulp van de airbrush. De rechter is grijs gespoten waarna de waterslagen met een donkerder kleur zijn aangezet en de winkelpui een rode kleur heeft gekregen.
De lange, hoge, opening in de gevel van het gele gebouw is het trappenhuis waarin glazen bouwstenen, of in elk geval look-alikes, komen.
De voornoemde glazen bouwstenen maak ik met behulp van decal papier. Ik heb het patroon van de bouwstenen uitgetekend in paint (er zitten toch alleen maar rechte en haakse lijnen in) en vervolgens met een ordinaire inktjet printer afgedrukt op decalpapier. Hierna dient het decalpapier nog met transparante lak bespoten te worden want inktjet-inkt is niet watervast. Na droging gaat de decal in een bakje water, laat van het dragende papier los, en kan dan op een stuk transparant plasitc worden aangebracht.
En hier zitten de glazen bouwstenen op hun plek. Het trappenhuis heeft ook een deur gekregen en de apotheek een interieur. Ik zag dat ik van de bouw van het interieur geen foto's heb genomen... helaas...
Het is echter vrij eenvoudig van uitvoering. Omdat ik wél een interieur wilde maar er geen dagen.maanden aan wilde besteden heb ik een kant-en-klaar winkerlinterieursetje van Faller gekocht (nummer 180565). In die set zitten ondere andere winkelstellingen, een toonbank en LED-verlichting. Redelijk simpel van uitvoering allemaal maar het gaat om het effect.
De daken zijn op de gebouwen geplaatst en daarbij tevens van een weathering voorzien. Dit doe ik gewoon met een kwastje en héle kleine hoeveelheden verf.
De apotheek heeft tenslotte nog een drietal lichtbakken aan de gevel gekegen.
Het effect van de verlichting. In de woningen links en rechts van de apotheek zijn slechts een paar kamers verlicht. De overige bewoners slapen al of zitten in de kroeg!
Het trappenhuis in het linker pand heeft een minimalistisch interieur gekregen; een deur en een poppetje zijn (met moeite) zichtbaar. Zo heeft straks bijna elk pand een stukje inrichting en valt er tijdens het bekijken van Trambaantje het nodige te ontdekken.