Op trambaantje worden rails van Fleischmann en Roco gebruikt. Fleischmann profi op het onzichtbare gedeelte, Roco line zónder ballast op de zichtbare plekken. Reden voor deze keuze; ik had nog Fleischmann rails en wissels van het vorige (tram-)project liggen. Roco-line vind ik nét iets mooier, de dwarsliggers van Fleischmann ogen te kort. Bovendien is Roco-line met betonnen dwarsliggers te krijgen waardoor een moderner uitstraling wordt verkregen. Alle rails op de baan zijn (uiteraard) flexibel. Dit geeft maximale vrijheid bij het ontwerp van de baan. De krappe trambogen zijn uitsluitend met flex-rails te maken en bovendien kunnen mooie vloeiende overgangsbogen worden gemaakt.
Bij de wissels is om twee redenen voor Fleischmann gekozen:
1. Ik had twee (ongebruikte) exemplaren liggen.
2. Ze zijn kort van bouw en hebben een, relatief, scherp afbuigend spoor.
Leggen van de eerste rails kan beginnen! Helaas blijkt nu dat mijn partijtje flexrails van Fleischmann de tand des tijds niet geheel heeft doorstaan. Door vuil schuiven de rails niet meer zo soepel over de bedding. En flexibiliteit was toch al ni et het sterkste punt van deze (flex-) rails.... Maar dat kan aan mijn boogstralen van 25 cm liggen...
De eerste remise sporen zijn gelegd. Voor deze sporen gebruik ik nog wel de oude Fleischmann rails. De sporen liggen maar ten dele in een boog en verdwijnen later grotendeels onder de oppervlakte als straatsporen. Bovendien hoef ik dan geen hoogteverschil tussen de verschillende merken te overbruggen.
Het leggen van het middelste spoor gaf toch nog wel problemen. Het korte stukje met boog liet zich niet zomaar buigen en daarom heb ik er maar enkele stukken bedding uit gesloopt. Dat gedeelte verdwijnt toch onder de bestrating.
De wissels worden elektrisch aangedreven met de normale Fleischmann aandrijvingen. Door deze uit de wissel te trekken, om te draaien, en weer in te steken ontstaat een ondervloer-aandrijving. Dat wil zeggen bijna onder de vloer want de bovenzijde van de wisselspoel steekt een milimeter boven de plaat uit. Dit wordt uiteraard nog weg gewerkt.
De wisselaandrijvingen zijn op de bodemplaat afgetekend en vervolgens uitgezaagd.
En zo zien de Fleischmann wisselaandrijvingen er van onderaf uit. De bedrading wordt later aangesloten.
De sporen van het remisecomplex zijn gelegd. Het enige wat er nu nog mee moet gebeuren is het elektrisch aansluiten van de rails en het aanbrengen van de sectie-scheidingen in de spoorstaven. Teneinde de rails zo strak mogelijk te kunnen leggen heb ik besloten om de scheidingen tussen de verschillende secties aan te brengen nadat de rails zijn gelegd. Eén van de spoorstaven, de binnenste, wordt daartoe op verschillende plaatsen telkens onderbroken.
De fleischmann rails worden vastgezet met schroefjes, omdat de zo stug zijn. De Roco-rails zijn echter zéér soepel; de spoorstaven schuiven gemakkelijk over de dwarsliggers en het geheel laat zich in de krapste bogen leggen.
Ik lijm de rails vast op de ondergrond en zet ze tijdens het drogen vast met punaises. De stukjes plastic dienen als afstandhouder tussen het perron en de rails en worden na het drogen van de lijm weer weg gehaald.
Let ook eens op de perfecte aansluiting van de spoorstaven op elkaar, zelfs zonder raillas (klick voor een uitvergroting)..
De Roco en Fleischmann rails hebben we een aanzienlijk hoogte verschil dat overbrugt dient te worden. De Roco rails worden daarvoor aan de onderzijde voorzien van plastic strookjes die later onder het ballastbed verdwijnen. Let op het behoorlijke verschil in hoogte tussen de verschillende spoorstaven. En O-O-O wat een lelijke soldeerlas in de uitvergroting!
De voltooide keerlus, hier nog met het perron, dat inmiddels weer verwijderd is.
Op het onderste nivo ben ik inmiddels ook begonnen met de aanleg van sporen. Voordeel van een mini-baantje blijft natuurlijk dat dat snel gaat. Twee lengtes flex-rail en het werk is voor de helft gedaan. Het leggen van de rails gaat met het (voor mij) beproefde concept van punaises en hobbylijn. De ondergrond dun insmeren met lijm, de rail vastzetten met punaises, nachtje drogen en klaar. Zelfs bij de aansluiting van een scherpe boog op een recht stuk, zoals hier een wissel, is het resultaat goed.
Zo ziet het er van dichtbij uit. Omdat de Fleischmann profi-rails dikkes zijn dan de Roco-line exemplaren lijm ik onder de laatste Roco dwarsliggers een stukje styreenprofiel. De dwarsliggers zweven anders in de lucht en hangen aan de rails in plaats van dat ze deze ondersteunen. Uiteraard zweven een aantal dwarsliggers wél een beetje in de lucht (vanwege het hoogteverschil) maar dat wordt opgevuld met lijm.
De buitenste rail wordt aan het wissel gesoldeerd, de binnenste blijft los omdat hier een sectie scheiding komt te liggen.
De hele baan wordt opgedeeld in 9 secties die met behulp van een tuimelschkelaar op het bedieningstableau zijn in en uit te schakelen.
Zicht op het spoor dat omhoog slingert naar het bovenste nivo. Het spoor is nog vastgezet met punaises omdat de lijm nog niet is uitgehard.
Het begin, of het eind, van de keerlus en het begin danwel einde van de tunnel. De tunnelsporen krijgen een verkanting en dit wordt bereikt door onder de buitenste rail een styreenprofiel van 1x1mm te lijmen. De bedoeling is dat de trams hierdoor in de bocht een beetje naar binnen leunen, wat er (hopenlijk) fraaier uitziet.
Proefrit de helling op. Nu het spoor op zijn definitieve plek ligt wil ik toch zeker weten of mijn tram de helling wel op komt. Provisorisch worden twee voedingsdraadjes aangebracht, een tram op de rails geplaats, en rijden maar.... en dat werkt!
Stand van zaken half december 2006. De sporen van de keerlus op het onderste, straks onzichtbare, nivo liggen.
Wat nu nog moet gebeuren is het aanleggen van de bedrading van de rails en de tunnelbovenleiding. Verder wil ik zoveel mogelijk bedrading en elektronica ten behoeve van het bovenste nivo aanleggen. Zodra de bovenplaat op de onderplaat ligt wordt het aanleggen van draadjes erg lastig zodat ik zo veel mogelijk wil voorbereiden. Dat gaat uiteraard niet 100% lukken omdat ik dan nu al de exacte plaats van elk lampje en lantaarn zou moeten bepalen, en dat gaat wel heel ver. Wat wel al wordt aangelegd zijn de schakelingen voor de overwegen en seinen, en lichtvoedingen voor de gebouwen. Verder maak ik op de onderste plaat op een aantal strategische plaatsen aansluitpunten (kroonsteentjes) waarop later eenvoudig verlichting kan worden aangesloten.
Een wijziging in het ontwerp. Rechtsonder op nivo 0 had ik een soort van cassette-systeem bedacht voor de uitwisseling van tramstellen. De bouw van een behoorlijk aantal cassettes en een betrouwbaar systeem voor de aansluiting op het spoor vond ik toch te lastig worden. Het geplande systeem vervalt en er komt een eenvoudig opzetspoor voor in de plaats. Om het spoor maximaal bereikbaar te houden liggen de rails niet op een MDF strook (scheelt weer 8 mm) en zover mogelijk aan de voorzijde van de plaat. Achter het spoor komt later nog een verticale strook MDF.
De rails in de tunnel liggen in verkanting. In een overdreven verkanting van 2mm zelfs. Met verkanting ziet het er veel beter (sneller) uit dan zonder.
Verder heb ik hier al een aanvang gemaakt met het ballasten van de rails en het roestbruin schilderen van de zijkanten van de rails.